saarrr.nl

Reflectie

Ik schrijf dit terwijl anderen aan tafel schuiven voor uitbundige kerstdiners. Het is eerste kerstdag en ik ben alleen thuis. Dat is niet zielig, daar heb ik bewust voor gekozen. Kerst is niet mijn favoriete feestje, en dit jaar doe ik er even niet aan mee. Ik heb wat lekkere dingen ingeslagen, ik heb gisteren tot laat met mijn liefste vrienden in de kroeg gezeten en ik geniet van de rust en stilte die een kerstdag biedt als je je bewust aan het feestgedruis onttrekt. In mijn gemoed is het rustig, mijn gedachten komen en gaan. Ik denk aan het afgelopen jaar. Ik luister muziek want ik heb 48 uur gratis premium Spotify en ik knutsel een paar buttons in elkaar. Dingen waar ik erg gelukkig van word: muziek en mooie dingen maken.

Voor het eerst sinds tijden heb ik weer eens zin om te schrijven. Omdat ik me zo voel. Willen schrijven is een mooi gevoel. Het geeft me reden om over dingen na te denken. Wat dieper dan ik normaal gesproken doe. Vroeger schreef ik veel, eerst in een dagboek (ik schreef er meer dan 10 vol), daarna op mijn blog. Nu schrijf ik nog maar nauwelijks. Ja, ik schrijf beleidsteksten en projectplannen, maar dat telt niet. Wat in mijn hoofd zit en wat ik waarneem giet ik vrijwel nooit meer in woorden. Best zonde. En ik mis het ook. Soms denk ik dat ik het niet meer kan. Toch maar proberen. Want schrijven is reflectie. En dat is één van de dingen die ik het afgelopen jaar aan heb gemist. “Niet nadenken, gewoon doorgaan.” Nu trekt het jaar langzaam aan mijn gedachten voorbij.

Het was een raar en hectisch jaar. Misschien ook wel heel betekenisvol. Op 1 januari ging mijn lieve oma dood. Ze werd 98. Ze leefde met heel haar hart. Tot ze bijna niets meer zag en nog maar nauwelijks hoorde. Ik krijg tranen in mijn ogen als ik het opschrijf. Ik mis haar soms nog heel erg. Voor mij was ze onsterfelijk. Maar dat kan natuurlijk helemaal niet. Haar dood deed me realiseren dat ik er wat moois van moet maken. Maar ik modderde voort. Het was een druk jaar. Een bewogen jaar. Een jaar waarin ik keihard heb gewerkt en veel heb geleerd. Maar ook een jaar met weinig innerlijke rust, een jaar waarin ik niet goed voor mezelf heb gezorgd. Altijd beter, altijd verder, nooit stilstaan en genieten. Altijd twijfel. Nooit zekerheid. Als ik mezelf een ding mag toewensen, dan is het wel dat ik mezelf wat meer liefheb en wat meer ga gunnen. En dat ik ga genieten. Het begin is er. En ik ben de enige die dat kan regelen. Dat ga ik dus doen. Want regelen daar ben ik goed in. Dus nu eens voor mezelf. En meer schrijven. Dat ook. En niet altijd zo zwaar. Maar wel oprecht en onbevangen.

Eau eau chateau

Het was op een warme voorjaarsdag dat we met negen grote mensen en een kleintje richting Frankrijk vertrokken voor een heerlijke relaxte en welverdiende week vakantie. Een hele week met zijn tienen in de zon, in een landhuis op een landgoed met een kasteel en water. Heel veel water. Uit de douche, uit de kraan, in het toilet, in het zwembad en zelfs ‘s ochtends heel vroeg een keertje uit de lucht. Nu zul je denken: maar dat is toch niet zo raar? Water?…

Nee dat is het ook niet maar het was wel de reden dat we er waren. Vijf en een halve maand eerder zaten we namelijk in hetzelfde huis. Zonder water. Althans… Zonder kraanwater. We douchten in het overdekte zwembad 20 km verderop, we haalden liters en liters water uit de supermarkt en voor het eerst van ons leven wasten we onszelf en de afwas met mineraalwater. Niet omdat we dat zo hadden gewild maar omdat er geen water was. De pomp was stuk en het vakantiehuis was niet aangesloten op het leidingnet. Dus in de week van oud en nieuw moesten wij het zonder water stellen. Afzien hier en daar.

En ter verzachting van al dat afzien kregen we van Nigel, de eigenaar van het huis, een week extra in zijn huis aangeboden. Gratis en in full water effect. En zo kwam het dat we met zijn tienen zeven dagen lang hebben genoten, van een vol zwembad in de tuin en water uit de douche. Van de zon, de tuin, het bos, de omgeving, en elkaar. Een week lang onze eigen reality soap. Genieten van het goede leven, van veel zwemmen, lang slapen, goed eten en drinken. En dat, lieve mensen, dat is… eau eau chateau!

foto: Marieke Verhoeven

De nieuwe PJ

Natuurlijk, ook ik heb meer muziek dan ik platen heb. Maar sommige platen wil ik gewoon kopen. Sommige platen kan ik niet met een schoon geweten luisteren zonder ervoor betaald te hebben. Als het raakt dan verdien je de centen.

De nieuwe PJ Harvey is er zo eentje. Let England Shake. Hij is al even uit. Ik heb hem grijsgedraaid op de Luisterpaal. En toen ‘ie er weer uit was, bleef die plaat maar in mijn kop zitten. Dan is er slechts één conclusie mogelijk: kopen!

Het is een briljante plaat, een plaat die niet gaat over verloren liefdes, maar over de bloedige geschiedenis van een vaderland. Over de loopgraven van de Eerste Wereldoorlog. Bloed, tranen en tragiek kleven aan de songs. En als ik dan in de HUMO lees dat de plaat in een oud kerkje op een winderige heuveltop in Dorset is opgenomen, met uitzicht op zee, dan snap ik dat helemaal.

De nieuwe PJ is zo’n plaat die me weer doet realiseren dat er geen kunstvorm is zoals muziek, geen kunstvorm die zo diep door mijn ziel snijd en hard binnenkomt als de tonen van een piano of een scheurende gitaar. En dan weet ik weer: muziek maakt gelukkig. En ik word vreselijk intens en belachelijk gelukkig, strijdbaar, blij en melancholisch van de nieuwe PJ-plaat. Ik kan niet wachten tot het 30 mei is. Dan zie ik haar live in Paradiso. Damn, it is going to be good!

En lees ook even de prachtige recensie op de Humo website:
www.humo.be/tws/cd-reviews/6972/pj-harvey-let-england-shake.html

schreeuw voor je leven

Gisteren werd overal in Nederland om cultuur geschreeuwd. Ook ik heb hard geschreeuwd. Harder dan ik dacht te kunnen. De schreeuw kwam uit mijn tenen en de tranen sprongen me ervan in de ogen. Mijn eerste schreeuw voelde als een oerkreet, kwam van heel diep van binnen. Mijn vriendinnen keken me verbouwereerd aan. Zelf schrok ik er ook een beetje van. Het voelde heerlijk om te schreeuwen. Ik had het nodig. Mijn schreeuw, niet alleen om cultuur maar om alle weerstand en verwarring die ik sinds de verkiezingen in Nederland voel. Het voelt alsof mensen elkaar niet meer begrijpen. Spraakverwarring en onbegrip zijn aan de orde van de dag. Sinds de verkiezingen in juni zijn er heel veel wij’s en zij’s bijgekomen. Wij autochtoon, zij allochtoon. Wij links, zij rechts. Wij voor de cultuur, zij tegen.

En dat ik nu juist zo hard schreeuwde, ook om de verdeling in de samenleving waar ik deel van uit maak, komt omdat cultuur mij aan het hart gaat. Niet alleen dat mijn concert- en festivalkaartjes 13% duurder worden. Zolang ik mijn werk heb – in de cultuur dus dat wordt ook nog spannend – kan ik het wel betalen. Maar dat ik zo hard schreeuwde komt vooral omdat ik weet wat cultuur in de samenleving teweeg kán brengen, en dat ik vermoed te weten hoe een samenleving zonder cultuur eruit ziet. De afgelopen jaren is veel geïnvesteerd in cultuur als middel voor samenlevingsopbouw, in publieksparticipatie, talentontwikkeling voor kansarme inwoners van achterstandswijken. Er zijn talloze projecten ontwikkeld om mensen door middel van cultuur in contact te brengen met hun buren, hun talenten te laten ontdekken en elkaar beter te begrijpen.

Cultuur verbindt mensen. Het wordt zoveel geroepen de laatste weken, maar dat komt alleen maar omdat het ook echt zo is. Ik zie het dagelijks in mijn werk. Door middel van kunst en cultuur proberen wij mensen bij elkaar te brengen, elkaar te laten begrijpen. Daar waar dat anderen niet lukt, lukt het cultuur (soms) wel. Cultuur laat mensen met elkaar communiceren op een andere manier dan een gewoon gesprek. Cultuur breekt door muren heen, juist daar waar dat vaak lastig gaat via een gewoon gesprek. Communicatie door samen te zingen, muziek te maken, beelden te maken, in films te spelen, gedichten te schrijven en te koken.

Bezuinigingen op cultuur zijn terecht, maar niet in deze mate, en niet op deze manier. Want er zijn zoveel gesubsidieerde theatergezelschappen, kunstenaars, filmmakers, schrijvers, fotografen die niet alleen autonoom werk maken maar ook nog eens uren besteden aan school- en wijkprojecten. Die hun ziel en zaligheid stoppen in programma’s om jongeren in achterstandswijken door middel van creativiteit nieuwe manieren aanreiken om naar de wereld en hun mogelijkheden te kijken. En dat is vreselijk belangrijk. Daar kunnen we niet zonder.

Cultuur is geen linkse hobby. Bijna de helft van alle Nederlanders heeft een creatieve hobby. Hobbies maken het leven waardevol, zorgen voor plezier en ontspanning die nodig is om het leven aan te kunnen en goed te functioneren in de maatschappij. Maar alsjeblieft. Laten we ook onze ogen niet sluiten voor wat cultuur, behalve hobby, allemaal nog meer kan zijn. En laten we het kabinet overtuigen van bezuinigen met beleid. En niet met de botte bijl. Zonder kunst en cultuur verhardt de maatschappij, glijden we terug naar af en misschien nog wel dieper. Zonder kunst en cultuur verliezen we het vermogen om elkaar te verstaan en te begrijpen. Ik schreeuw voor cultuur vanuit hart, mijn hoofd en mijn onderbuik.